Günvurma təhlükəsi: Kimlər risk altındadır?
Yay fəslində havanın temperaturunun yüksəlməsi ilə əlaqədar olaraq, günvurma riski xeyli artır. Xüsusilə uşaqlar, yaşlı nəsil nümayəndələri, müəyyən xroniki xəstəlikləri olan şəxslər və açıq havada çalışan peşə sahibləri daha diqqətli olmalıdırlar. Onlar günəşin mənfi təsirlərinə qarşı daha həssasdırlar.
Günvurmadan necə qorunmalı? Praktik məsləhətlər
Günvurmanın qarşısını almaq üçün bir sıra sadə, lakin effektiv tədbirlər görmək mümkündür:
- Günəşdən qaçın: Günün ən isti saatlarında, yəni səhər saat 11:00-dən axşam 17:00-dək birbaşa günəş şüaları altında qalmaqdan çəkinin. Bu müddətdə kölgəli yerlərdə olmaq məsləhətdir.
- Bol su için: Susuzluğu hiss etmədən belə, gün ərzində kifayət qədər maye qəbul edin. Su, bədən temperaturunun tənzimlənməsində mühüm rol oynayır.
- Uyğun geyim seçimi: Açıq rəngli, yüngül və nəfəs alan pambıq parçalardan hazırlanmış geyimlərə üstünlük verin. Bu cür geyimlər bədənin sərin qalmasına kömək edir.
- Aksesuarlardan istifadə: Başınızı günəşdən qorumaq üçün papaq və ya çətirdən istifadə edin. Gözlərinizi qorumaq üçün gün eynəyi taxın.
- Günəşdən qoruyucu kremlər: Dərinizi günəşin zərərli şüalarından qorumaq üçün yüksək faktorlu günəşdən qoruyucu krem çəkin və tələb olunduqda yenidən tətbiq edin.
- Fiziki aktivlik: Ağır fiziki işləri və idman fəaliyyətlərini günün sərin saatlarına, yəni səhər erkən və ya axşam gec saatlara planlaşdırın.
- Təhlükəli vəziyyətlərdən çəkinin: Avtomobildə, hətta qısa müddətə olsa belə, uşaqları və ya ev heyvanlarını tək qoymayın. Avtomobilin içərisində temperatur çox sürətlə arta bilər.
- İçki seçimi: Alkoqollu və yüksək şəkər tərkibli içkilərdən uzaq durun. Bunun əvəzinə su, mineral sular və ya təbii meyvə şirələrinə üstünlük verin.
Günvurmanın əlamətləri və ilk yardım
Əgər kimsədə yüksək bədən hərarəti, güclü baş ağrısı, başgicəllənmə, ürəkbulanma, halsızlıq, huşun bulanması və ya quru, isti dəri kimi əlamətlər müşahidə olunarsa, bu günvurmanın göstəricisi ola bilər. Belə hallarda dərhal aşağıdakı addımları atmaq vacibdir:
- Şəxsi sərin, kölgəli bir yerə aparın.
- Sıx geyimlərini boşaldın.
- Bədənini sərinlətmək üçün nəm dəsmallardan istifadə edin və ya sərin su ilə isladın.
- Vəziyyət ağırdırsa və ya əlamətlər pisləşirsə, gecikmədən təcili tibbi yardım çağırın.