Rəqəmsal dövrdə onlayn alış-veriş getdikcə populyarlaşsa da, bu sahədə dələduzluq halları da artmaqdadır. İstehlakçılar bəzən sifariş etdikləri məhsulu almır, fərqli bir məhsulla qarşılaşır və ya saxta platformalar vasitəsilə pulları mənimsənilir. Belə vəziyyətlərdə istehlakçıların hüquqi addımları bilməsi vacibdir.
Aldadılma zamanı atılacaq ilk addımlar
Hüquqşünaslar, onlayn alış-veriş zamanı aldadıldığını düşünən şəxslərin ilk növbədə bütün sübutları toplamasını tövsiyə edirlər. Bu sübutlara yazışmalar, ödəniş qəbzləri, bank köçürmələri, məhsulun elan şəkilləri, satıcının profil məlumatları və digər elektron dəlillər daxildir. Bu məlumatlar sonradan hüquqların müdafiəsində əsas rol oynayır.
Satıcı ilə ünsiyyət və şikayət proseduru
Əgər alış-veriş hüquqi və ya fiziki şəxs tərəfindən həyata keçirilibsə, ilk növbədə satıcıya rəsmi şəkildə müraciət edərək problemin həlli, məhsulun çatdırılması və ya ödənilmiş məbləğin geri qaytarılması tələb olunmalıdır. Satıcı müraciətə cavab vermədikdə və ya tələbi yerinə yetirmədikdə, vətəndaş Azərbaycan Respublikasının qanunvericiliyinə uyğun olaraq aidiyyəti dövlət orqanlarına şikayət edə bilər.
Dələduzluq halları və bankla əlaqə
Əgər məsələ istehlakçı hüquqlarının pozulması ilə bağlıdırsa, müvafiq qurumlara müraciət etmək mümkündür. Pul vəsaiti aldatma yolu ilə ələ keçirilibsə və dələduzluq əlamətləri mövcuddursa, dərhal polis orqanlarına müraciət edilməli və cinayət işi başlanılması üçün ərizə verilməlidir. Ödəniş bank kartı ilə aparılıbsa, vətəndaş gecikmədən xidmət göstərən banka müraciət edərək əməliyyat barədə məlumat verməli və ödənişin geri qaytarılması imkanlarını araşdırmalıdır.
Hüquqi baza və effektiv müdafiə
Azərbaycan Respublikasının Mülki Məcəlləsi, “İstehlakçıların hüquqlarının müdafiəsi haqqında” Qanun və digər normativ aktlar istehlakçıların hüquqlarını qoruyur. Lakin hüquqların effektiv müdafiəsi üçün vətəndaşın vaxtında müraciət etməsi və əlində sübutların olması həlledici əhəmiyyət daşıyır. Sosial şəbəkələrdə paylaşımlar hüquqi müdafiəni əvəz etmir; ən düzgün yol qanunvericilikdə nəzərdə tutulan prosedurlara uyğun şəkildə aidiyyəti orqanlara müraciət etməkdir.